PhD Defense Ceremony – Marije Hristova (Maastricht University)

Reimagining Spain: Transnational Entanglements and Remembrance of the Spanish Civil War since 1989

Date: 20 October, 2016
Time: 14:00h
Venue: Aula, Minderbroedersberg 4-6, Maastricht
Supervisors: Prof. Georgi Verbeeck & Prof. Kiran Klaus Patel

Since 1989, Spain has gone through a process of re-emergence of the memories of the Spanish Civil War (1936-1939) and Francoism (1939-1975). These newly produced memories challenge the official reading of the civil war, as established during the transition to democracy, as a “collective insanity.” As part of this process, the last three decades have produced numerous novels, documentaries, and journalistic accounts that have brought to the fore the untold stories of the repression during the civil war and its aftermath.

This dissertation offers an analysis of the influence of transnational frameworks on the reconfiguration of the cultural memory narratives of the Spanish Civil War. The selection of post-Cold War Spanish cultural texts – narrative fiction, documentary film, photography and journalism – being analyzed in this dissertation, is framed by three emblematic “spaces of transnational memory.” These are: the wars in former Yugoslavia; Forced Disappearance in the Southern Cone; and the remembrance of the Holocaust. Each of these spaces highlights a different contemporary site of agency in the production of memory, namely contemporary civil war, mass grave exhumations, and testimony. In addition, this dissertation posits affect and emotion as important mechanisms in the production of transnational memories.

This research argues that these transnational contexts of remembrance serve to reimagine Spain, proposing alternative and more “inclusive” forms of national memory and identity, often in opposition to the current Spanish “constitutional patriotism.” Transnational memory is located within the margins of the nation-state, a space of entanglement between the national and the transnational, and inhabited by those who were excluded from Spanish national identity through the forging of the Spanish nation-state.


Promotie – David Kromhout

Op woensdag 13 april 2016 verdedigt David Kromhout zijn proefschrift getiteld:

Clashes of Discourses: Calvinists and Humanists in Seventeenth-Century Academic Leiden

Datum: 13 april 2016
Tijd: 12.00 uur stipt
Locatie: Agnietenkapel, Universiteit van Amsterdam
Promotor(s): prof. dr. E.M.P. van Gemert en prof. dr. G.C.A.M. van Gemert

Using Michel Foucault’s concept of discursive change and Stephen Greenblatt’s ideas about social poetics and self-fashioning, Clashes of Discourses: Calvinists and Humanists in Seventeenth-Century Academic Leiden explains developments in the literary works of leading Leiden humanists against the background of the coup d’etat of Maurice of Orange and the Synod of Dort (1618-1619). Whereas humanist values were granted central roles at the inauguration of Leiden University in 1575, in particular through the efforts of Janus Dousa (1545-1604), orthodox Calvinists felt from the beginning that central Calvinist values should have had a more prominent position in the discourse of Leiden University. In the years 1609-1618, this opposition became almost identical with the opposition Remonstrant versus Contra-Remonstrant. Analysis of literary texts and paratexts shows that the growing tension in these years had a massive influence on the literary field of the Leiden humanists. In the course of this événement, cornerstones of the humanist discourse, such as the veneration of classical Greece and Rome seem to lose their importance and are replaced by maxims of the Calvinist discourse, such as identification with the people of Israel in the desert and the text of the Bible. The poetical persona was increasingly required to be an expression of, or at least not to contradict, Calvinist values. The identification of these opposing discourses provides a new perspective on the careers of Daniel Heinsius (1580-1655), Hugo Grotius (1583-1645), Jacob Cats (1577-1640), Ludovicus de Dieu (1590-1642), Jacob Revius (1586-1658) and their contemporaries.

Dissertation – Annemieke Romein (Erasmus University)

On 7 January 2016, historian Annemieke Romein will defend her dissertation, entitled:

The Use of Fatherland, Patria and Patriot in the Cases of Jülich, Hesse-Cassel and Brittany (1642-1655)

Date: 7 January 2016
Time: 9:30
Location: Woudestein, Senaatszaal, Erasmus Building, Rotterdam
Supervisor: Prof. R.C.F. von Friedeburg

The last years, under the supervision of Professor Robert von Friedeburg, Romein has been studying the use of ‘fatherland’ terminology within the higher ranks of society in early modern times. Everyone who is interested is invited to attend the ceremony.

In her research, Romein studied the use of the terms ‘fatherland’, ‘patria’, ‘patriot’ and ‘natio’ by the nobility of two small and homogeneous areas: Jülich, Hessen-Kassel and one large heterogeneous province: Brittany. She argues that ‘fatherland terminology’ was deployed by the nobility to criticise the royal war politics and taxes in times of crises, which often entailed a violation of the nobility’s privileges. By uttering criticism via pamphlets or lawsuits, the nobility meant to defend their position and prevent the installment of a absolute government that would drastically limit the nobility’s political influence.

Annemiek Romein boek

Promotie – Astrid Elbers (Universiteit Leiden)

Op donderdag 10 december 2015 verdedigt Astrid Elbers haar proefschrift getiteld:

Early Dutch radio astronomy (1940-1970): The people and the politics

Datum: 10 december 2015
Tijd: 11:00 – 12:00
Locatie: Academiegebouw Rapenburg 67-73 Leiden
Promotor(s): Prof. dr. F.H. van Lunteren, Prof. dr. F.P. Israel

Tijdens de Tweede Wereldoorlog ontstond wereldwijd een nieuw wetenschappelijk vakgebied: radioastronomie. In Nederland werd deze discipline al snel buitengewoon succesvol. Daar zijn verschillende verklaringen voor. Zo waren de eerste radioastronomen in Nederland opgeleid als astronoom, terwijl het in het buitenland meestal fysici en ingenieurs waren met een achtergrond in radar. De Nederlandse radioastronomen misten daardoor de technische kennis om een radiotelescoop te bouwen. Daarom waren ze gedwongen allianties aan te gaan met bedrijven zoals Philips, de PTT en de KNMI die hen die kennis wel konden bieden. Uiteindelijk zouden die allianties hen nog veel meer opleveren. Een nadeel bleek dus een voordeel te zijn. Bovendien was de astronomie in Nederland onmiddellijk na de oorlog nog een heel kleinschalige onderneming en ook de nationale financieringsorganisatie ZWO bevond zich nog in een embryonaal stadium. Dit maakte dat de invloed van één persoon – in ons geval de Leidse astronoom Jan Hendrik Oort – en diens persoonlijke netwerk gigantisch kon zijn. Tot slot was de naoorlogse politieke context zeer gunstig voor ‘zuiver’ wetenschappelijk onderzoek. Men zag dit namelijk als de cruciale factor in de wederopbouw van het land. Nederland was door zijn bewolkte klimaat altijd gehinderd geweest bij optische astronomische observaties. Radiogolven dringen echter moeiteloos door wolken. Het land had hier dan ook een niche gevonden waarin het een rol van grote betekenis zou kunnen gaan spelen.

Astrid Elbers

Promotie – Sara Polak (Universiteit Leiden)

Op dinsdag 8 december 2015 verdedigt Sara Polak haar proefschrift getiteld:

“This is Roosevelt’s World” – FDR as a Cultural Icon in American Memory

Datum: 8 december 2015
Tijd: 16:10 uur
Locatie: Groot Auditorium – Academiegebouw Leiden  Rapenburg 67-73 , Leiden
Promotor(s): Prof. dr. P. Liebregts & Prof. dr. F.W. Korsten


“This is Roosevelt’s World” – FDR as a Cultural Icon in American Memory

Take a look at our present world. It is manifestly not Adolf Hitler’s world. His Thousand-Year Reich turned out to have a brief and bloody run of a dozen years. It is manifestly not Joseph Stalin’s world. That ghastly world self-destructed before our eyes. Nor is it Winston Churchill’s world. Empire and its glories have long since vanished into history. The world we live in today is Franklin Roosevelt’s world.

Arthur Schlesinger in 1998 claimed that the current world order was Franklin Roosevelt’s. Seventeen years later, Roosevelt still looms large in American culture, no longer in the first place as a relevant reference point in politics, but rather culturally, as testified for instance by Ken Burns’ recently broadcast 14-hour documentary series, The Roosevelts, An Intimate History. Both Schlesinger’s and Burns’s grand narratives can be summarized as follows: while in Europe fascism, communism and imperialism and their ignoble figureheads fought one another to death, American ideology embodied by FDR won World War Two, allowing the United States to come into its own as the world’s great arsenal of democracy. This image of Franklin Roosevelt as a personification of modern US America – international champion of democracy and human rights, modernizer of the welfare state, emancipator of the disabled, and first to give space to and profit from an activist First Lady – prevails in American cultural memory, even in some form, among haters.

This dissertation analyzes Franklin Roosevelt’s construction as a cultural icon in American memory from two perspectives. First, it is a cultural history, analyzing how this iconic leader fabricated and propelled a modern and future-proof public image. Second, it is a cultural analysis of how, and with what agendas, 20th and 21st-century portrayals and negotiations of the FDR icon represent him. Linking these perspectives, it argues that an iconic leader needs a large degree of plasticity to gain momentum as a vessel adaptable for a range of (future) narratives and cultural and political demands. The first part of the dissertation focuses on FDR’s autofabrication during his presidency, the second analyzes recent and well-known cultural artefacts representing FDR – novels, movies, documentaries, popular biographies, museums, memorials – as case studies. The study traces diachronic trends in the making, remembering and forgetting of an icon around four themes: the New Deal, World War Two, FDR’s disability and Eleanor Roosevelt. It concludes that FDR’s iconic image remains attractive because it is extremely malleable to fit the needs and ideologies of widely diverse audiences in the present.


Promotie – Bart Karstens (Universiteit Leiden)

Op woensdag 18 november 2015 verdedigt Bart Karstens zijn proefschrift getiteld:

Pluralism within Parameters. Towards a mature evaluative historiography of science

Datum: 18 november 2015
Tijd: 16:00 uur
Locatie: Academiegebouw, Rapenburg 67-73 Leiden
Promotor(s): Prof. Dr. E.P. Bos
Co-promotor(s): Dr. J.W. McAllister

Het vak wetenschapsgeschiedenis onthoudt zich tegenwoordig van oordelen over bijdragen aan de wetenschap. Men is niet geïnteresseerd in de vraag wat goede of slechte wetenschap was (en is) of wie er gelijk had en wie niet. Het gaat er in hoofdzaak om ideeën uit het verleden te begrijpen en de processen waarin keuze voor bepaalde theorieën tot stand is gekomen in kaart te brengen. Deze niet-evaluatieve benadering heeft ons beeld van wetenschap enorm verbreed en verdiept. Toch is er iets merkwaardigs aan de hand. Wie de huidige wetenschapsgeschiedenis leest krijgt de indruk dat er nooit iemand is geweest die ooit een fout heeft gemaakt. Waarom zou er ontwikkeling van wetenschap zijn als die niet wordt aangedreven door de behoefte fouten te corrigeren? Het vak wetenschapsgeschiedenis dreigt door de dominante niet-evaluatieve benadering zijn kritische functies te verliezen en aan maatschappelijke relevantie in te boeten. In mijn proefschrift betoog ik dat het wel degelijk mogelijk is een evaluatieve dimensie aan wetenschapsgeschiedschrijving toe te voegen zonder geweld te doen aan de verworven inzichten van de laatste decennia. Noodzakelijk daarvoor is een radicaal vergelijkende benadering t.a.v. de kwaliteit van wetenschappelijke producten. Als vergelijkingsgrond moeten en mogen we een hedendaags platform gebruiken. Ik beargumenteer dat de vergelijkende methode idealiter het relationisme aanvult, in plaats van in de haren vliegt. Verder betoog ik dat de notie fout eigenlijk nooit goed geconceptualiseerd is geraakt. Het is nodig om het verdrijven van onzekerheid als primaire stuwende kracht aan te nemen om tot een goede theorie over fouten te komen, die bijvoorbeeld ook ruimte laat voor het idee dat fouten vruchtbaar kunnen zijn. De resultaten van mijn proefschrift leveren wetenschapshistorici een versterking van hun analytisch kader dat zij kunnen gebruiken zonder daarbij de complexiteit van het fenomeen wetenschap uit het oog te verliezen.

Promotie – Marrigje Paijmans (UvA)

Foto: Bart Koetsier

Op woensdag 11 november 2015 verdedigt Marrigje Paijmans haar proefschrift getiteld:

Dichter bij de waarheid

Parrhesia en de dramatisering in het werk van Joost van den Vondel

Datum: Woensdag 11 november 2015
Tijd: 13.00 uur stipt
Locatie: Aula Universiteit van Amsterdam, Singel 411 te Amsterdam
Promotor: Prof. dr. Lia van Gemert


In mijn proefschrift laat ik zien dat in het werk van Joost van den Vondel (1587-1679) twee waarheidsopvattingen met elkaar worden geconfronteerd. Vondel geeft blijk van zowel een transcendente en neoplatoonse waarheidsopvatting, waartoe de dichter zich verhoudt als een medium of ‘profeet’, als een immanente of ‘parrhesiastische’ waarheidsopvatting. Deze laatste waarheid moet ieder mens in zijn eigen ethische relatie met de waarheid zelf blootleggen. Parrhesia legt dus een verband tussen waarheid en deugdelijkheid dat in onze tijd nauwelijks nog wordt gevoeld, omdat ware kennis in het moderne denken niet voorbehouden is aan mensen met een ethische levenswijze. Ware kennis bestaat ‘objectief’, los van ieder subjectief handelen.

Parrhesia vormt tevens een concept in het denken van Michel Foucault (1923-1984). Voor hem staat vast dat alle kennis ook een ethisch aspect kent, al blijft die in het moderne wetenschappelijke en politieke discours vaak onuitgesproken. In de kunst en de poëzie ziet Foucault praktijken die deze discoursen kunnen confronteren en waardoor we ons leven op ethische wijze kunnen vormgeven. Ik stel dat Vondels teksten iets vergelijkbaars deden voor het leven in de zeventiende-eeuwse samenleving als geheel. Aan de hand van parrhesia maak ik in Vondels werk verbanden zichtbaar tussen dichtkunst, ethiek en politiek die door onze moderne opvattingen van waarheid moeilijk waarneembaar zijn, maar cruciaal voor het begrip van het politieke discours van de zeventiende-eeuwse Republiek.

Vervolgens heb ik willen aantonen dat het motief van parrhesia in Vondels werk vooruitwijst naar het immanente denken van Benedictus de Spinoza (1632-1770). Vanaf circa 1660 ondergaat Vondel zichtbaar invloed van het spinozisme, al zet hij dit geheel anders in dan bijvoorbeeld het verlichte toneelgezelschap Nil volentibus arduum. Met name Spinoza’s ethische en politiek-theologische opvattingen bieden verklarend kadering voor Vondels late treurspelen en zijn opvattingen over de werking van het treurspel binnen de samenleving.

Ten slotte heb ik Foucaults concept van parrhesia, om het beter toe te rusten op de analyse van Vondels werk, in verbinding gesteld met Gilles Deleuzes concept van ‘dramatisering’. Ik stel dat Vondels de waraheid spreekt door deze in zijn teksten te dramatiseren: in een barok spel met werkelijkheid en verbeelding worden grenzen zichtbaar als drempels naar nieuwe, voorheen onvoorstelbare werelden. Mijn analyse van de mogelijkheden voor verbinding van parrhesia en dramatisering wijst uit dat het begrensde denken van Foucault en het grenzeloze denken van Deleuze elkaar in het ‘denken van de kunst’ zeer dicht benaderen.

Promotie – Robert-Jan Wille

Vrijdag 11 september 2015 om 12u30 te Nijmegen.

Op 11 september 2015 om 12u30 hoopt Robert-Jan Wille te promoveren op zijn proefschrift getiteld De Stationisten. Laboratoriumbiologie, imperialisme en de lobby voor nationale wetenschapspolitiek, 1871-1909. De verdediging vindt plaats in de aula van de Radboud Universiteit, Comeniuslaan 2, Nijmegen.

Dit proefschrift gaat over de interactie tussen staat, wetenschap, imperialisme en nationalisme rond het einde van de negentiende eeuw. Hoofdrolspelers zijn de laboratoriumbiologen Pieter Harting (1812-1885), Ambrosius Hubrecht (1853-1915), Paulus Hoek (1851-1914) en Melchior Treub (1851-1910). Deze academici waren rond 1870 verbonden aan de universiteiten van Utrecht en Leiden, waar aan de vooravond van de Frans-Duitse Oorlog nieuwe botanische en zoölogische laboratoria waren opgericht. Onder leiding van evolutionaire biologen als Harting bestudeerden hier Hubrecht, Hoek en Treub met behulp van gemoderniseerde microscopen voor het eerst structureel de ontwikkeling en evolutie van cellen, embryo’s, vissen, ongewervelden en primitieve planten. Geïnspireerd door Darwin wilden deze wetenschappers na hun studietijd het laboratoriumonderzoek combineren met veldonderzoek. Nadat diverse Nederlandse academici een bezoek aan het in 1872 opgerichte internationale zoölogische station van Napels hadden gebracht, begonnen de biologen campagne te voeren voor de oprichting van nationale onderzoeksstations in de natuur, zowel aan de Nederlandse kust als in de bossen en plantages van Nederlands-Indië. Zij riepen hiervoor actief de financiële en morele steun in van de Nederlandse en de Indische overheid. Maar de staat wilde er wel wat voor terug: een nieuwe economische biologie die inzetbaar was voor nationale, koloniale en internationale politiek.

Promotie – Kees-Jan van Klaveren

Op woensdag 30 september 2015 verdedigt Kees-Jan van Klaveren zijn proefschrift getiteld:

Het onafhankelijkheidssyndroom

Cultuurgeschiedenis van het naoorlogse Nederlandse zorgstelsel

Datum: Woensdag 30 September 2015
Tijd: 11.00 uur stipt
Locatie: Aula Universiteit van Amsterdam, Singel 411 te Amsterdam
Promotor: prof. dr James Kennedy


Promotie – Ilse Raaijmakers

Op maandag 15 december  verdedigt Ilse Raaijmakers haar proefschrift getiteld:

De stilte en de storm

4 en 5 mei sinds 1945

Datum: maandag 15 december
Tijd: 14.00 stipt
Locatie: de Aula van de Universiteit Maastricht, Minderbroedersberg 4-6.
Promotoren: Prof. dr. Maaike Meijer, prof. dr. Georgi Verbeeck


Promotie – Bob van Zijderveld

Op vrijdag 7 november verdedigt Bob van Zijderveld zijn proefschrift getiteld:

Een Duitse familie in Nederland (1804-1913)

Carrièrisme en netwerken van Hermann Schlegel en zijn zonen Gustav en Leander

Datum: vrijdag 7 november
Tijd: 15:30 u. Aanvang om 16:00 uur stipt.
Locatie: gebouw Pretoria, Open Universiteit, Valkenburgerweg 177, Heerlen
Promotor: Prof. dr. Leo Wessels

Promotie – Eelco Nagelsmit

Op dinsdag 7 oktober verdedigt Eelco Nagelsmit zijn proefschrift getiteld:

Venite et Vedite

Art and Architecture in Brussels as Agents of Change during the Counter Reformation c. 1609-1659

Datum: dinsdag 7 oktober 2014
Tijd: 15.00 stipt
Locatie: Senaatskamer, Academiegebouw Universiteit Leiden
Promotores: Prof. dr. C.A. van Eck (LEI) en prof. dr. ir. M.J.F. Delbeke (Universiteit Gent)


Promotie – Sadiah Boonstra

Op donderdag 18 september verdedigt Sadiah Boonstra haar proefschrift getiteld:

Changing wayang scenes

Heritage formation and wayang performance practice in colonial and postcolonial Indonesia

Datum: Donderdag 18 september 2014
Tijd: 15.45 stipt – gelieve aanwezig te zijn om 15.30
Locatie: Aula van de Vrije Universiteit Amsterdam



Promotie – Sjoerd Keulen

Op 15 april 2014 verdedigt Sjoerd Keulen zijn proefschrift, getiteld:

Monumenten van beleid. De wisselwerking tussen Nederlands rijksoverheidsbeleid, sociale wetenschappen en politieke cultuur, 1945-2002.

15 april 2014
Tijd: 14:00 uur stipt
Locatie: Agnietenkapel van de Universiteit van Amsterdam. Oudezijds Voorburgwal 229-231 te Amsterdam.

Promotie – Demelza van der Maas

Op 23 mei 2014 verdedigt Demelza van der Maas haar proefschrift, getiteld:

Verleden boven water. Erfgoed, identiteit en binding in de IJsselmeerpolders.

Datum: 23 mei 2014
Tijd: 13:45 uur stipt, gelieve aanwezig te zijn om 13:30 uur.
Locatie: Aula van de Vrije Universiteit Amsterdam.